De smaken van Turkije: gastblog van Annemarie de Wildt

Posted on 3 juni 2012

1


Istanbul Spice Market

Fijn om een gastbijdrage te mogen leveren aan The Hungry Historian met een bespreking van een boek en aankondiging van een culinaire stadssafari langs de smaken van Turkije. Ik ben conservator bij het Amsterdam Museum en ook geïnteresseerd in eten en geschiedenis.

Een tijdje geleden was ik in Istanbul vanwege de opening van een tentoonstelling en kocht daar op aanraden van een Turkse vriendin De bastaard van Istanbul van Elif Shafak. Elk hoofdstuk van dit boek is genoemd naar een smaak: een ingrediënt, kruid of specerij. Eten speelt een grote rol in het verhaal van Armanoush, een jonge Armeens-Amerikaanse die in Istanbul op zoek gaat naar haar familie. Ze is deels opgegroeid bij haar Amerikaanse moeder en Turkse stiefvader, en deels bij haar Armeense vader en zijn familie, die haar niet alleen volstopten met Armeense lekkernijen, maar ook met haat tegen de Turken en verhalen over de massamoord op de Armeniërs in 1915. De uitspraken van de Armeense personages in het boek van Shafak waren voor de Turkse regering aanleiding om de schrijfster aan te klagen vanwege het beschadigen van de Turkse identiteit op grond van artikel 301. Uiteindelijk is de aanklacht tegen Shafak ingetrokken.

De hoofdpersoon Armamoush, door haar moeder Amy genoemd, komt in Istanbul terecht in het vrouwenhuishouden van de Kazancis: vier generaties die wonen in één huis: de vrijgevochten Zehila, ongehuwde moeder van Asya (de bastaard van Istanbul), tantes en (over)grootmoeders. Zehila’s broer Mustafa is jaren geleden naar Amerika vertrokken en daar getrouwd met Armamoush’ moeder. Meer verklap ik niet over de familieverwikkelingen, die pas op het einde van het boek geopenbaard worden.

Net als een Turkse ovenschotel is De Bastaard van Istanbul een rijke melange van heden en verleden, familieverwikkelingen en de twintigste-eeuwse geschiedenis van Turkije en de Armeense diaspora. De gevarieerde Turkse keuken is het resultaat van eeuwenlange invasies van allerlei volken en van het samenleven van allerlei culturen in het Ottomaanse rijk. Wat is typisch Turks? De sterke, opgekookte koffie of dolmas (gevulde druivenbladen)? Waag het niet dat te zeggen in Griekenland, ook ooit onderdeel van het Ottomaanse Rijk. Er zijn allerlei regionale varianten. Zo wordt manti, gevulde deellapjes, in verschillende streken van Turkije anders klaargemaakt.

Armamoush ontdekt aan de tafel van de Kazancis dat manti en de andere gerechten waarvan zij altijd gedacht heeft dat ze typisch Armeens waren, ook Turks zijn. De culinaire invalshoek maakt de zware thema’s van schuld en ontkenning van het verleden lichter en met elk gerecht voelt de Amerikaans-Armeense zich meer thuis bij haar Turkse familie. Het is een mooie manier om meer over deze geschiedenis te weten te komen en spoort aan tot het zelf bereiden van de gerechten uit het boek.

Vanaf de jaren zeventig is de Turkse keuken (net als andere mediterrane keukens) met de gastarbeiders en vakantiegangers terecht gekomen in Noord- en West-Europa. Het Amsterdam Museum heeft een Turks seizoen met tentoonstellingen en evenementen vanwege 400 jaar betrekkingen tussen Nederland en Turkije. Wie zelf wil proeven hoe Turkije smaakt kan op zondag 10 juni a.s. mee met een culinaire stadssafari langs de smaken van Turkije. Deze is georganiseerd door studenten erfgoedstudies van de UvA samen met het museum. Per fiets gaan we langs winkels en restaurants om te proeven en de verhalen te horen van de eigenaars.

Meer informatie en reserveren: http://www.amsterdammuseum.nl/evenement/culinaire-stadssafari. Ook een gastblog schrijven? Laat hieronder een berichtje achter, dan neem ik contact met je op.

Posted in: Zonder categorie